تبلیغات
خدایا آرامم کن - حکمت 61 تا 90 نهج البلاغه
 
درباره وبلاگ


اگر دریای دل آبی ست تویی فانوس زیبایش
اگر آیینه یک دنیاست تویی معنای دنیایش
تو یعنی یک شقایق را به یک پروانه بخشیدن
تویعنی از سحر تا شب به زیبایی درخشیدن
تویعنی یک کبوتر را زتنهایی رها کردن
خدای آسمان ها را به آرامی صدا کردن

مدیر وبلاگ : خیلی دلگیرم
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

كداهنگ برای وبلاگ


خدایا آرامم کن
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM

وَ قَالَ [علیه السلام] الْمَرْأَةُ عَقْرَبٌ حُلْوَةُ اللَّسْبَةِ .

 زن همانند عقرب است ( بدون کینه نیش میزند) ولی نیش زن شیرین است .

حكمت 62

وَ قَالَ [علیه السلام] إِذَا حُیِّیتَ بِتَحِیَّةٍ فَحَیِّ بِأَحْسَنَ مِنْهَا وَ إِذَا أُسْدِیَتْ إِلَیْكَ یَدٌ فَكَافِئْهَا بِمَا یُرْبِى عَلَیْهَا وَ الْفَضْلُ مَعَ ذَلِكَ لِلْبَادِئِ .

 چون تو را ستودند ، بهتر از آنان ستایش كن ، و چون به تو احسان كردند ، بیشتر از آن ببخش ، به هر حال پاداشِ بیشتر از آنِ آغاز كننده است

حكمت 63

وَ قَالَ [علیه السلام] الشَّفِیعُ جَنَاحُ الطَّالِبِ .

 شفاعت كننده چونان بال و پُر در خواست كننده كننده است.

حكمت 64                                                                   

وَ قَالَ [علیه السلام] أَهْلُ الدُّنْیَا كَرَكْبٍ یُسَارُ بِهِمْ وَ هُمْ نِیَامٌ .

 اهل دنیا سوارانى در خواب مانده اند كه آنان را مى رانند.

حكمت 65

وَ قَالَ [علیه السلام] فَقْدُ الْأَحِبَّةِ غُرْبَةٌ .

 از دست دادن دوستان غربت است .

حكمت 66

وَ قَالَ [علیه السلام] فَوْتُ الْحَاجَةِ أَهْوَنُ مِنْ طَلَبِهَا إِلَى غَیْرِ أَهْلِهَا .

 از دست دادن حاجت بهتر از درخواست كردن از نا اهل است.

حكمت 67

وَ قَالَ [علیه السلام] لَا تَسْتَحِ مِنْ إِعْطَاءِ الْقَلِیلِ فَإِنَّ الْحِرْمَانَ أَقَلُّ مِنْهُ .

از بخشش اندك شرم مدار كه محروم كردن ، از آن كمتر است.

حكمت 68                                                           

وَ قَالَ [علیه السلام] الْعَفَافُ زِینَةُ الْفَقْرِ وَ الشُّكْرُ زِینَةُ الْغِنَى .

 عفّت ورزیدن زینت فقر ، و شكر گزارى زینت بى نیازى است.

حكمت 69   

وَ قَالَ [علیه السلام] إِذَا لَمْ یَكُنْ مَا تُرِیدُ فَلَا تُبَلْ مَا كُنْتَ .

 اگر به آن چه كه مى خواستى نرسیدى ، از آنچه هستى نگران مباش.

حكمت 70

وَ قَالَ [علیه السلام] لَا تَرَى الْجَاهِلَ إِلَّا مُفْرِطاً أَوْ مُفَرِّطاً .

 نادان را یا تُندرو و یا كُند رو مى بینی.

حكمت 71

وَ قَالَ [علیه السلام] إِذَا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْكَلَامُ .

 چون عقل كامل گردد ، سخن اندك شود .

حكمت 72

وَ قَالَ [علیه السلام] الدَّهْرُ یُخْلِقُ الْأَبْدَانَ وَ یُجَدِّدُ الْآمَالَ وَ یُقَرِّبُ الْمَنِیَّةَ وَ یُبَاعِدُ الْأُمْنِیَّةَ مَنْ ظَفِرَ بِهِ نَصِبَ وَ مَنْ فَاتَهُ تَعِبَ.

 دنیا بدن ها را فرسوده و آرزوها را تازه مى كند ، مرگ را نزدیك و خواسته ها را دور و دراز مى سازد ، كسى كه به آن دست یافت خسته مى شود ، و آن كه به دنیا نرسید رنج مى برد.

حكمت 73

وَ قَالَ [علیه السلام] مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَاماً فَلْیَبْدَأْ بِتَعْلِیمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلِیمِ غَیْرِهِ وَ لْیَكُنْ تَأْدِیبُهُ بِسِیرَتِهِ قَبْلَ تَأْدِیبِهِ بِلِسَانِهِ وَ مُعَلِّمُ نَفْسِهِ وَ مُؤَدِّبُهَا أَحَقُّ بِالْإِجْلَالِ مِنْ مُعَلِّمِ النَّاسِ وَ مُؤَدِّبِهِمْ .

 كسى كه خود را رهبر مردم قرار داد ،باید پیش از آن كه به تعلیم دیگران پردازد ، خود را بسازد ، و پیش از آن كه به گفتار تربیت كند ، با كردار تعلیم دهد ، زیرا آن كس كه خود را تعلیم دهد و ادب كند سزاوار تر به تعظیم است از آن كه دیگرى را تعلیم دهد و ادب بیاموزد.

حكمت 74                                                              

وَ قَالَ [علیه السلام] نَفَسُ الْمَرْءِ خُطَاهُ إِلَى أَجَلِهِ .

 انسان با نَفَسى كه مى كشد ، قدمى به سوى مرگ مى رود .

حكمت 75

وَ قَالَ [علیه السلام] كُلُّ مَعْدُودٍ مُنْقَضٍ وَ كُلُّ مُتَوَقَّعٍ آتٍ .

 هر چیز كه شمردنى است پایان مى پذیرد ، و هر چه را كه انتظار مى كشیدى ، خواهد رسید.

حكمت 76

وَ قَالَ [علیه السلام] إِنَّ الْأُمُورَ إِذَا اشْتَبَهَتْ اعْتُبِرَ آخِرُهَا بِأَوَّلِهَا .

و درود خدا بر او ، فرمود : حوادث اگر همانند یكدیگر بودند ، آخرین را با آغازین مقایسه و ارزیابى مى كنند

حكمت 77

وَ مِنْ خَبَرِ ضِرَارِ بْنِ حَمْزَةَ الضَّبَائِیِّ عِنْدَ دُخُولِهِ عَلَى مُعَاوِیَةَ وَ مَسْأَلَتِهِ لَهُ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع وَ قَالَ فَأَشْهَدُ لَقَدْ رَأَیْتُهُ فِى بَعْضِ مَوَاقِفِهِ وَ قَدْ أَرْخَى اللَّیْلُ سُدُولَهُ وَ هُوَ قَائِمٌ فِى مِحْرَابِهِ قَابِضٌ عَلَى لِحْیَتِهِ یَتَمَلْمَلُ تَمَلْمُلَ السَّلِیمِ وَ یَبْكِى بُكَاءَ الْحَزِینِ وَ یَقُولُ یَا دُنْیَا یَا دُنْیَا إِلَیْكِ عَنِّى أَ بِى تَعَرَّضْتِ أَمْ إِلَیَّ تَشَوَّقْتِ لَا حَانَ حِینُكِ هَیْهَاتَ غُرِّى غَیْرِى لَا حَاجَةَ لِى فِیكِ قَدْ طَلَّقْتُكِ َلَاثاً لَا رَجْعَةَ فِیهَا فَعَیْشُكِ قَصِیرٌ وَ خَطَرُكِ یَسِیرٌ وَ أَمَلُكِ حَقِیرٌ آهِ مِنْ قِلَّةِ الزَّادِ وَ طُولِ الطَّرِیقِ وَ بُعْدِ السَّفَرِ وَ عَظِیمِ الْمَوْرِدِ .

 (ضرار بن ضمرة (15) ضبایى از یاران امام به شام رفت بر معاویه وارد شد . معاویه از او خواست از حالات امام بگوید ، گفت على [علیه السلام] را در حالى دیدم كه شب ، پرده هاى خود را افكنده بود ، و او در محراب ایستاده ، محاسن را به دست گرفته ، چون مار گزیده ، به خود مى پیچید ، و محزون مى گریست و مى گفت :) اى دنیا !!! اى دنیاى حرام ! از من دور شو ، آیا براى من خود نمایى مى كنى ؟ یا شیفتة من شده اى تا روزى در دل من جاى گیرى ؟ هرگز مباد! غیر مرا بفریب ، كه مرا در تو هیچ نیازى نیست ، تو را سه طلاقه كرده ام ، تا بازگشتى نباشد ، دوران زندگانى تو كوتاه ، ارزش تو اندك و آرزوى تو پُست است . آه از توشة اندك ، و درازى راه ، و دورى منزل ، و عظمت روز قیامت !

حكمت 78                                          

وَ مِنْ كَلَامٍ لَهُ [علیه السلام] لِلسَّائِلِ الشَّامِیِّ لَمَّا سَأَلَهُ أَ كَانَ مَسِیرُنَا إِلَى الشَّامِ بِقَضَاءٍ مِنَ اللَّهِ وَ قَدَرٍ بَعْدَ كَلَامٍ طَوِیلٍ هَذَا مُخْتَارُهُ
وَیْحَكَ لَعَلَّكَ ظَنَنْتَ قَضَاءً لَازِماً وَ قَدَراً حَاتِماً لَوْ كَانَ ذَلِكَ كَذَلِكَ لَبَطَلَ الثَّوَابُ وَ الْعِقَابُ وَ سَقَطَ الْوَعْدُ وَ الْوَعِیدُ إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ أَمَرَ عِبَادَهُ تَخْیِیراً وَ نَهَاهُمْ تَحْذِیراً وَ كَلَّفَ یَسِیراً وَ لَمْ یُكَلِّفْ عَسِیراً وَ أَعْطَى عَلَى الْقَلِیلِ كَثِیراً وَ لَمْ یُعْصَ مَغْلُوباً وَ لَمْ یُطَعْ مُكْرِهاً وَ لَمْ یُرْسِلِ الْأَنْبِیَاءَ لَعِباً وَ لَمْ یُنْزِلِ الْكُتُبَ لِلْعِبَادِ عَبَثاً وَ لَا خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ مَا بَیْنَهُمَا بَاطِلًا ذلِكَ ظَنُّ الَّذِینَ كَفَرُوا فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ كَفَرُوا مِنَ النَّارِ (16)

و در جواب مرد شامى فرمود : ( مرد شامى پرسید آیا رفتن ما به شام ، به قضا و قدر الهى است ؟ امام با كلمات طولانى پاسخ او را داد ، كه برخى از آن را برگزیدیم.)
واى بر او ! شاید قضاء لازم ، و قَدُر حُتمى را گمان كرده اى ؟ اگر چنین بود ، پاداش و كیفر ، بشارت و تهدید الهى ، بیهوده بود ! خداوند سبحان ! بندگان خود را فرمان داد در حالى كه اختیار دارند ، و نهى فرمود تا بترسند ، احكام آسانى را واجب كرد ، و چیز دشوارى را تكلیف نفرمود ، و پاداش اعمال اندك را فراوان قرار داد با نافرمانى بندگان مغلوب نخواهد شد ، و با اكراه و اجبار اطاعت نمى شود ، و پیامبران را به شوخى نفرستاد ، و فرو فرستادن كُتُب آسمانى براى بندگان بیهوده نبود .(17) و آسمان و زمین و آنچه را در میانشان است بى هدف نیافرید.

حكمت 79

وَ قَالَ [علیه السلام] خُذِ الْحِكْمَةَ أَنَّى كَانَتْ فَإِنَّ الْحِكْمَةَ تَكُونُ فِى صَدْرِ الْمُنَافِقِ فَتَلَجْلَجُ فِى صَدْرِهِ حَتَّى تَخْرُجَ فَتَسْكُنَ إِلَى صَوَاحِبِهَا فِى صَدْرِ الْمُؤْمِنِ .

 حكمت را هر كجا كه باشد ، فراگیر ، گاهى حكمت در سینه منافق است بى تابى كند تا بیرون آمده و با همدمانش در سینة مؤمن آرام گیرد.

حكمت 80                             

وَ قَالَ [علیه السلام] الْحِكْمَةُ ضَالَّةُ الْمُؤْمِنِ فَخُذِ الْحِكْمَةَ وَ لَوْ مِنْ أَهْلِ النِّفَاقِ .

 حكمت ،گمشدة مؤمن است ، حكمت را فراگیر هر چند از منافقان باشد.

حكمت 81                              

وَ قَالَ [علیه السلام] قِیمَةُ كُلِّ امْرِئٍ مَا یُحْسِنُهُ
قال الرضى و هى الكلمة التى لا تصاب لها قیمة و لا توزن بها حكمة و لا تقرن إلیها كلمة .

 ارزش هر كس به مقدار دانایى و تخصّص اوست .
( سید رضی (ره) میفرمایند:این از كلماتى است كه قیمتى براى آن تصور نمى شود ، و هیچ حكمتى هم سنگ آن نبوده و هیچ سخنى والایى آن را ندارد).

حكمت 82           

وَ قَالَ [علیه السلام] أُوصِیكُمْ بِخَمْسٍ لَوْ ضَرَبْتُمْ إِلَیْهَا آبَاطَ الْإِبِلِ لَكَانَتْ لِذَلِكَ أَهْلًا لَا یَرْجُوَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ إِلَّا رَبَّهُ وَ لَا یَخَافَنَّ إِلَّا ذَنْبَهُ وَ لَا یَسْتَحِیَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا یَعْلَمُ أَنْ یَقُولَ لَا أَعْلَمُ وَ لَا یَسْتَحِیَنَّ أَحَدٌ إِذَا لَمْ یَعْلَمِ الشَّیْ‏ءَ أَنْ یَتَعَلَّمَهُ وَ عَلَیْكُمْ بِالصَّبْرِ فَإِنَّ الصَّبْرَ مِنَ الْإِیمَانِ كَالرَّأْسِ مِنَ الْجَسَدِ وَ لَا خَیْرَ فِى جَسَدٍ لَا رَأْسَ مَعَهُ وَ لَا فِى إِیمَانٍ لَا صَبْرَ مَعَهُ .

 شما را به پنج چیز سفارش مى كنم كه اگر براى آن ها شتران را پر شتاب برانید و رنج سفر را تحمل كنید سزاوار است : كسى از شما جز به پروردگار خود امیدوار نباشد، و جز از گناه خود نترسد، و اگر از یكى سؤال كردند و نمى داند ، شرم نكند و بگوید نمى دانم ، و كسى در آموختن آنچه نمى داند شرم نكند و بر شما باد به شكیبایى كه شكیبایى ، ایمان را چون سر است بر بدن و ایمان بدون شكیبایى چونان بدن بى سر ، ارزشى ندارد.

حكمت 83

وَ قَالَ [علیه السلام] لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِى الثَّنَاءِ عَلَیْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ وَ فَوْقَ مَا فِى نَفْسِكَ .

و درود خدا بر او ، : (به شخصى كه در ستایش امام افراط كرد ، و آنچه در دل داشت نگفت).
فرمود : من كمتر از آنم كه بر زبان آوردى ، و برتر از آنم كه در دل داری.

حكمت 84

وَ قَالَ [علیه السلام] بَقِیَّةُ السَّیْفِ أَبْقَى عَدَداً وَ أَكْثَرُ وَلَداً .

و درود خدا بر او ، فرمود : باقیماندگان شمشیر و جنگ ، شماره شان با دوام تر ، و فرزندانشان بیشتر است .

حكمت 85

وَ قَالَ [علیه السلام] مَنْ تَرَكَ قَوْلَ لَا أَدْرِى أُصِیبَتْ مَقَاتِلُهُ .

 كسى كه از گفتن "نمى دانم" روى گردان است ، به هلاكت و نابودى مى رسد.

حكمت 86

وَ قَالَ [علیه السلام] رَأْیُ الشَّیْخِ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ جَلَدِ الْغُلَامِ وَ رُوِیَ مِنْ مَشْهَدِ الْغُلَامِ .

 اندیشه پیر در نزد من از تلاش جوان خوشایندتر است .
(و نقل شده كه تجربة پیران از آمادگى رزمى جوانان برتر است .)

حكمت 87

وَ قَالَ [علیه السلام] عَجِبْتُ لِمَنْ یَقْنَطُ وَ مَعَهُ الِاسْتِغْفَارُ .

 در شگفتم از كسى كه مى تواند استغفار كند و نا امید است.

حكمت 88

وَ حَكَى عَنْهُ أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ الْبَاقِرُ [علیه السلام] أَنَّهُ
قَالَ كَانَ فِى الْأَرْضِ أَمَانَانِ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ وَ قَدْ رُفِعَ أَحَدُهُمَا فَدُونَكُمُ الْآخَرَ فَتَمَسَّكُوا بِهِ أَمَّا الْأَمَانُ الَّذِى رُفِعَ فَهُوَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) وَ أَمَّا الْأَمَانُ الْبَاقِى فَالِاسْتِغْفَارُ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى وَ ما كانَ اللَّهُ لِیُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِیهِمْ وَ ما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ یَسْتَغْفِرُونَ .(19)
قال الرضى و هذا من محاسن الاستخراج و لطائف الاستنباط .

 (امام باقر [علیه السلام] از حضرت امیر المؤمنین [علیه السلام] نقل فرمود :)
دو چیز در زمین مایة امان از عذاب خدا بود : یكى از آن دو برداشته شد ، پس دیگرى را دریابید و بدان چنگ زنید ، اما امانى كه برداشته شد رسول خدا (ص) بود و امان باقیمانده ، استغفار كردن است كه خداى بزرگ به رسول خدا فرمود :
" خدا آنان را عذاب نمى كند در حالى كه تو در میان آنانى ، و عذابشان نمى كند تا آن هنگام كه استغفار مى كنند."
(این یك نمونه از بهترین استفاده ها و لطیف ترین استنباط ها از آیات قرآن است.)

حكمت 89                   

وَ قَالَ [علیه السلام] مَنْ أَصْلَحَ مَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ اللَّهِ أَصْلَحَ اللَّهُ مَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ النَّاسِ وَ مَنْ أَصْلَحَ أَمْرَ آخِرَتِهِ أَصْلَحَ اللَّهُ لَهُ أَمْرَ دُنْیَاهُ وَ مَنْ كَانَ لَهُ مِنْ نَفْسِهِ وَاعِظٌ كَانَ عَلَیْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ .

 كسى كه میان خود و خدا را اصلاح كند ، خداوند میان او و مردم را اصلاح خواهد كرد، و كسى كه امور آخرت را اصلاح كند ، خدا امور دنیاى او را اصلاح خواهد كرد ، و كسى كه از درون جان واعظى دارد ، خدا را بر او حافظى است .

حكمت 90                           

وَ قَالَ [علیه السلام] الْفَقِیهُ كُلُّ الْفَقِیهِ مَنْ لَمْ یُقَنِّطِ النَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ وَ لَمْ یُؤْیِسْهُمْ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ وَ لَمْ یُؤْمِنْهُمْ مِنْ مَكْرِ اللَّهِ .

 فقیه كامل كسى است كه مردم را از آمرزش خدا مأیوس ، و از مهربانى او نومید نكند و از عذاب ناگهانى خدا ایمن نسازد.