تبلیغات
خدایا آرامم کن - حکمت 331 تا 360 نهج البلاغه
 
درباره وبلاگ


اگر دریای دل آبی ست تویی فانوس زیبایش
اگر آیینه یک دنیاست تویی معنای دنیایش
تو یعنی یک شقایق را به یک پروانه بخشیدن
تویعنی از سحر تا شب به زیبایی درخشیدن
تویعنی یک کبوتر را زتنهایی رها کردن
خدای آسمان ها را به آرامی صدا کردن

مدیر وبلاگ : خیلی دلگیرم
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

كداهنگ برای وبلاگ


خدایا آرامم کن
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM

حكمت 331

وَ قَالَ [علیه السلام] إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ جَعَلَ الطَّاعَةَ غَنِیمَةَ الْأَكْیَاسِ عِنْدَ تَفْرِیطِ الْعَجَزَةِ .

 خداى سبحان طاعت را غنیمت زیركان قرار داد آنگاه كه مردم ناتوان ، كوتاهى كنند.

حكمت 332

وَ قَالَ [علیه السلام] السُّلْطَانُ وَزَعَةُ اللَّهِ فِى أَرْضِهِ .

 حاكم اسلامى ، پاسبان خدا در زمین اوست.

حكمت 333

وَ قَالَ [علیه السلام] فِى صِفَةِ الْمُؤْمِنِ الْمُؤْمِنُ بِشْرُهُ فِى وَجْهِهِ وَ حُزْنُهُ فِى قَلْبِهِ أَوْسَعُ شَیْ‏ءٍ صَدْراً وَ أَذَلُّ شَیْ‏ءٍ نَفْساً یَكْرَهُ الرِّفْعَةَ وَ یَشْنَأُ السُّمْعَةَ طَوِیلٌ غَمُّهُ بَعِیدٌ هَمُّهُ كَثِیرٌ صَمْتُهُ مَشْغُولٌ وَقْتُهُ شَكُورٌ صَبُورٌ مَغْمُورٌ بِفِكْرَتِهِ ضَنِینٌ بِخَلَّتِهِ سَهْلُ الْخَلِیقَةِ لَیِّنُ الْعَرِیكَةِ نَفْسُهُ أَصْلَبُ مِنَ الصَّلْدِ وَ هُوَ أَذَلُّ مِنَ الْعَبْدِ .

 (در توصیف مؤمن فرمود) شادى مؤمن در چهرة او ، و اندوه وى در دلش پنهان است، سینه اش از هر چیزى فراخ تر ، و نفس او از هر چیزى خوارتر است. برترى جویى را زشت ، و ریاكارى را دشمن مى شمارد، اندوه او طولانى ، و همت او بلند است، سكوتش فراوان ، و وقت او با كار گرفته است، شكر گزار و شكیبا و ژرف اندیش است. از كسى در خواست ندارد و نرم خو و فروتن است، نفس او از سنگ خارا سخت تر اما در دیندارى از بنده خوارتر است.

حكمت 334

وَ قَالَ [علیه السلام] لَوْ رَأَى الْعَبْدُ الْأَجَلَ وَ مَصِیرَهُ لَأَبْغَضَ الْأَمَلَ وَ غُرُورَهُ .

 اگر بندة خدا اجل و پایان كارش را مى دید، با آرزو و فریب آن دشمنى مى ورزید.

حكمت 335

وَ قَالَ [علیه السلام] لِكُلِّ امْرِئٍ فِى مَالِهِ شَرِیكَانِ الْوَارِثُ وَ الْحَوَادِثُ .

 براى هر كسى در مال او دو شریك است: وارث و حوادث.

حكمت 336

وَ قَالَ [علیه السلام] الْمَسْئُولُ حُرٌّ حَتَّى یَعِدَ .

 كسى كه چیزى از او خواسته اند تا وعده نداده آزاد است.

حكمت 337

وَ قَالَ [علیه السلام] الدَّاعِى بِلَا عَمَلٍ كَالرَّامِى بِلَا وَتَرٍ .

 دعوت كنندة بى عمل، چون تیر انداز بدون كمان است.

حكمت 338

وَ قَالَ [علیه السلام] الْعِلْمُ عِلْمَانِ مَطْبُوعٌ وَ مَسْمُوعٌ وَ لَا یَنْفَعُ الْمَسْمُوعُ إِذَا لَمْ یَكُنِ الْمَطْبُوعُ .

 علم دو گونه است: علم فطرى و علم اكتسابی؛ اگر هماهنگ با علم فطری(48) نباشد سودمند نخواهد بود.

حكمت 339

وَ قَالَ [علیه السلام] صَوَابُ الرَّأْیِ بِالدُّوَلِ یُقْبِلُ بِإِقْبَالِهَا وَ یَذْهَبُ بِذَهَابِهَا .

 استوارى رأى با كسى است كه قدرت و دارایى دارد، با روى آوردن قدرت، روى آورد، و با پشت كردن آن روى بر تابد.

حكمت 340

وَ قَالَ [علیه السلام] الْعَفَافُ زِینَةُ الْفَقْرِ وَ الشُّكْرُ زِینَةُ الْغِنَى .

 پاكدامنى زیور تهیدستى ، و شكر گزارى زیور بى نیازى (ثروتمندى) است.

حكمت 341

وَ قَالَ [علیه السلام] یَوْمُ الْعَدْلِ عَلَى الظَّالِمِ أَشَدُّ مِنْ یَوْمِ الْجَوْرِ عَلَى الْمَظْلُومِ .

 روز انتقام گرفتن از ظالم سخت تر از ستمكارى بر مظلوم است.

حكمت 342

وَ قَالَ [علیه السلام] الْغِنَى الْأَكْبَرُ الْیَأْسُ عَمَّا فِى أَیْدِى النَّاسِ .

 برترین بى نیازى و دارایى، نومیدى است از آنچه در دست مردم است.

حكمت 343

وَ قَالَ [علیه السلام] الْأَقَاوِیلُ مَحْفُوظَةٌ وَ السَّرَائِرُ مَبْلُوَّةٌ وَ كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِینَةٌ وَ النَّاسُ مَنْقُوصُونَ مَدْخُولُونَ إِلَّا مَنْ عَصَمَ اللَّهُ سَائِلُهُمْ مُتَعَنِّتٌ وَ مُجِیبُهُمْ مُتَكَلِّفٌ یَكَادُ أَفْضَلُهُمْ رَأْیاً یَرُدُّهُ عَنْ فَضْلِ رَأْیِهِ الرِّضَى وَ السُّخْطُ وَ یَكَادُ أَصْلَبُهُمْ عُوداً تَنْكَؤُهُ اللَّحْظَةُ وَ تَسْتَحِیلُهُ الْكَلِمَةُ الْوَاحِدَةُ .

 گفتارها نگهدارى مى شود، و نهان ها آشكار، و هر كسى در گرو اعمال خویش است، و مردم گرفتار كمبودها و آفت هایند جز آن را كه خدا نگهدارد؛ در خواست كنندگانش مردم آزار، و پاسخگویان به زحمت و رنج دچارند ، و آن كس كه در اندیشه از همه برتر است با اندك خشنودى یا خشمى از رأى خود باز مى گردد. و آن كس كه از همه استوار تر است از نیك نگاهى ناراحت شود یا كلمه او را دگرگون سازد.

حكمت 344

وَ قَالَ [علیه السلام] مَعَاشِرَ النَّاسِ اتَّقُوا اللَّهَ فَكَمْ مِنْ مُؤَمِّلٍ مَا لَا یَبْلُغُهُ وَ بَانٍ مَا لَا یَسْكُنُهُ وَ جَامِعٍ مَا سَوْفَ یَتْرُكُهُ وَ لَعَلَّهُ مِنْ بَاطِلٍ جَمَعَهُ وَ مِنْ حَقٍّ مَنَعَهُ أَصَابَهُ حَرَاماً وَ احْتَمَلَ بِهِ آثَاماً فَبَاءَ بِوِزْرِهِ وَ قَدِمَ عَلَى رَبِّهِ آسِفاً لَاهِفاً قَدْ خَسِرَ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةَ ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِینُ .(49)

 اى مردم از خدا بترسید، چه بسا آرزومندى كه به آروزى خود نرسید، و سازندة ساختمانى كه در آن مسكن نكرد، و گردآورنده اى كه زود آنچه را گرد آورده ، رها خواهد كرد شاید كه از راه باطل گرد آورده و یا حق دیگران را بازداشته ، و با حرام به هم آمیخته ، كه گناهش بر گردن اوست، و با سنگینى بار گناه در مى گذرد، و با پشیمانى و حسرت به نزد خدا مى رود كه:"در دنیا و آخرت زیان كرده و این است زیانكارى آشكار" 

حكمت 345

وَ قَالَ [علیه السلام] مِنَ الْعِصْمَةِ تَعَذُّرُ الْمَعَاصِى .

 دست نیافتن به گناه نوعى عصمت است.

حكمت 346

وَ قَالَ [علیه السلام] مَاءُ وَجْهِكَ جَامِدٌ یُقْطِرُهُ السُّؤَالُ فَانْظُرْ عِنْدَ مَنْ تُقْطِرُهُ .

 آبروى تو چون یخى جامد است كه در خواست آن را قطره قطره آب مى كند، پس بنگر كه آن را نزد چه كسى فرو مى ریزی؟.

حكمت 347

وَ قَالَ [علیه السلام] الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ وَ التَّقْصِیرُ عَنِ الِاسْتِحْقَاقِ عِیٌّ أَوْ حَسَدٌ .

ستودن بیش از آنچه كه سزاوار است نوعى چاپلوسى ، و كمتر از آن ، درماندگى یا حسادت است.

حكمت 348

وَ قَالَ [علیه السلام] أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَهَانَ بِهِ صَاحِبُهُ .

 سخت ترین گناه ، آن كه گناهكار آن را كوچك بشمارد.

حكمت 349

وَ قَالَ [علیه السلام] مَنْ نَظَرَ فِى عَیْبِ نَفْسِهِ اشْتَغَلَ عَنْ عَیْبِ غَیْرِهِ وَ مَنْ رَضِیَ بِرِزْقِ اللَّهِ لَمْ یَحْزَنْ عَلَى مَا فَاتَهُ وَ مَنْ سَلَّ سَیْفَ الْبَغْیِ قُتِلَ بِهِ وَ مَنْ كَابَدَ الْأُمُورَ عَطِبَ وَ مَنِ اقْتَحَمَ اللُّجَجَ غَرِقَ وَ مَنْ دَخَلَ مَدَاخِلَ السُّوءِ اتُّهِمَ وَ مَنْ كَثُرَ كَلَامُهُ كَثُرَ خَطَؤُهُ وَ مَنْ كَثُرَ خَطَؤُهُ قَلَّ حَیَاؤُهُ وَ مَنْ قَلَّ حَیَاؤُهُ قَلَّ وَرَعُهُ وَ مَنْ قَلَّ وَرَعُهُ مَاتَ قَلْبُهُ وَ مَنْ مَاتَ قَلْبُهُ دَخَلَ النَّارَ وَ مَنْ نَظَرَ فِى عُیُوبِ النَّاسِ فَأَنْكَرَهَا ثُمَّ رَضِیَهَا لِنَفْسِهِ فَذَلِكَ الْأَحْمَقُ بِعَیْنِهِ وَ الْقَنَاعَةُ مَالٌ لَا یَنْفَدُ وَ مَنْ أَكْثَرَ مِنْ ذِكْرِ الْمَوْتِ رَضِیَ مِنَ الدُّنْیَا بِالْیَسِیرِ وَ مَنْ عَلِمَ أَنَّ كَلَامَهُ مِنْ عَمَلِهِ قَلَّ كَلَامُهُ إِلَّا فِیمَا یَعْنِیهِ.

 آن كس كه در عیب خود بنگرد از عیب جویى دیگران باز ماند، و كسى كه به روزى خدا خشنود باشد بر آنچه از دست رود اندوهگین نباشد، و كسى كه شمشیر ستم بر كشد با آن كشته شود و آن كس كه در كارها خود را به رنج اندازد خود را هلاك سازد ، و هر كس خود را در گردابهاى بلا افكند عرق گردد، و هر كس به جاهاى بدنام قدم گذاشت متهم گردید.
و كسى كه زیاد سخن مى گوید: زیاد هم اشتباه دارد، و هر كس كه بسیار اشتباه كرد، شرم وحیاء او اندك است ، و آن كه شرم او اندك ، پرهیزكارى او نیز اندك خواهد بود، و كسى كه پرهیزكارى او اندك است دلش مرده، و ان كه دلش مرده باشد، در آتش جهنم سقوط خواهد كرد. و آن كس كه زشتى هاى مردم را بنگرد، و آن را زشت بشمارد سپس همان زشتى ها را مرتكب شود، پس او احمق واقعى است. قناعت ، مالى است كه پایان نیابد، و آن كس كه فراوان به یاد مرگ باشد در دنیا به اندك چیزى خشنود است، و هر كس بداند كه گفتار او نیز از اعمال او به حساب مى آید جز به ضرورت سخن نگوید.

حكمت 350

وَ قَالَ [علیه السلام] لِلظَّالِمِ مِنَ الرِّجَالِ ثَلَاثُ عَلَامَاتٍ یَظْلِمُ مَنْ فَوْقَهُ بِالْمَعْصِیَةِ وَ مَنْ دُونَهُ بِالْغَلَبَةِ وَ یُظَاهِرُ الْقَوْمَ الظَّلَمَةَ .

 مردم ستمكار را سه نشان است: با سركشى به مافوق خود ستم روا دارد، و به زیر دستان خود با زور و چیرگى ستم مى كند، و ستمكاران را یارى مى دهد.

حكمت 351

وَ قَالَ [علیه السلام] عِنْدَ تَنَاهِى الشِّدَّةِ تَكُونُ الْفَرْجَةُ وَ عِنْدَ تَضَایُقِ حَلَقِ الْبَلَاءِ یَكُونُ الرَّخَاءُ .

 چون سختى ها به نهایت رسد، گشایش پدید آید، و آن هنگام كه حلقه هاى بلا تنگ گردد آسایش فرا رسد.

حكمت 352

وَ قَالَ [علیه السلام] لِبَعْضِ أَصْحَابِهِ لَا تَجْعَلَنَّ أَكْثَرَ شُغُلِكَ بِأَهْلِكَ وَ وَلَدِكَ فَإِنْ یَكُنْ أَهْلُكَ وَ وَلَدُكَ أَوْلِیَاءَ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ لَا یُضِیعُ أَوْلِیَاءَهُ وَ إِنْ یَكُونُوا أَعْدَاءَ اللَّهِ فَمَا هَمُّكَ وَ شُغُلُكَ بِأَعْدَاءِ اللَّهِ .

 (به برخى از یاران خود فرمود) بیشترین اوقات زندگى را به زن و فرزندت اختصاص مده ، زیرا اگر زن و فرزندت از دوستان خدا باشند خدا آن ها را تباه نخواهد كرد ، و اگر دشمنان خدایند ، چرا غم دشمنان خدا را مى خوری؟!

حكمت 353

وَ قَالَ [علیه السلام] أَكْبَرُ الْعَیْبِ أَنْ تَعِیبَ مَا فِیكَ مِثْلُهُ .

 بزرگ ترین عیب آن كه چیزى را در خوددارى، بر دیگران عیب بشمار!

حكمت 354

وَ هَنَّأَ بِحَضْرَتِهِ رَجُلٌ رَجُلًا بِغُلَامٍ وُلِدَ لَهُ فَقَالَ لَهُ لِیَهْنِئْكَ الْفَارِسُ فَقَالَ [علیه السلام] لَا تَقُلْ ذَلِكَ وَ لَكِنْ قُلْ شَكَرْتَ الْوَاهِبَ وَ بُورِكَ لَكَ فِى الْمَوْهُوبِ وَ بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ رُزِقْتَ بِرَّهُ .

 (در حضور امام، شخصى با این عبارت ، تولد نوزادى را تبریك گفت " قدم دلاورى یكّه سوار مبارك باد" (50)
چنین مگو ! بلكه بگو : خداى بخشنده را شكر گزار ، و نوزاد بخشیده بر تو مبارك ، امید كه بزرگ شود و از نیكو كارى اش بهرمند گردی!.

حكمت 355

وَ بَنَى رَجُلٌ مِنْ عُمَّالِهِ بِنَاءً فَخْماً فَقَالَ [علیه السلام] أَطْلَعَتِ الْوَرِقُ رُءُوسَهَا إِنَّ الْبِنَاءَ یَصِفُ لَكَ الْغِنَى .

 وقتى یكى از كارگزارانِ امام، خانة با شكوهى ساخت به او فرمود) سكه هاى طلا و نقره سر بر آورده خود را آشكار ساختند، همانا ساختن مجلل بى نیازى و ثروتمندى تو را مى رساند.

حكمت 356

وَ قِیلَ لَهُ [علیه السلام] لَوْ سُدَّ عَلَى رَجُلٍ بَابُ بَیْتِهِ وَ تُرِكَ فِیهِ مِنْ أَیْنَ كَانَ یَأْتِیهِ رِزْقُهُ فَقَالَ [علیه السلام] مِنْ حَیْثُ یَأْتِیهِ أَجَلُهُ .

 (از امام پرسیدند: اگر دُرِ خانة مردى را به رویش بندند، روزى او از كجا خواهد آمد ؟ فرمود)از آن جایى كه مرگ او مى آید!.

حكمت 357

وَ عَزَّى قَوْماً عَنْ مَیِّتٍ مَاتَ لَهُمْ فَقَالَ [علیه السلام] إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ لَیْسَ لَكُمْ بَدَأَ وَ لَا إِلَیْكُمُ انْتَهَى وَ قَدْ كَانَ صَاحِبُكُمْ هَذَا یُسَافِرُ فَعُدُّوهُ فِى بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَإِنْ قَدِمَ عَلَیْكُمْ وَ إِلَّا قَدِمْتُمْ عَلَیْهِ .

 (مردمى را در مرگ یكى از خویشاوندانشان چنین تسلیت گفت)
مْردن از شما آغاز نشده ، و به شما نیز پایان نخواهد یافت. این دوست شما به سفر مى رفت، اكنون پندارید كه به یكى از سفرها رفته ؛ اگر او باز نگردد شما به سوى او خواهید رفت.

حكمت 358

وَ قَالَ [علیه السلام] أَیُّهَا النَّاسُ لِیَرَكُمُ اللَّهُ مِنَ النِّعْمَةِ وَجِلِینَ كَمَا یَرَاكُمْ مِنَ النِّقْمَةِ فَرِقِینَ إِنَّهُ مَنْ وُسِّعَ عَلَیْهِ فِى ذَاتِ یَدِهِ فَلَمْ یَرَ ذَلِكَ اسْتِدْرَاجاً فَقَدْ أَمِنَ مَخُوفاً وَ مَنْ ضُیِّقَ عَلَیْهِ فِى ذَاتِ یَدِهِ فَلَمْ یَرَ ذَلِكَ اخْتِبَاراً فَقَدْ ضَیَّعَ مَأْمُولًا.

و اى مردم، باید خدا شما را به هنگام نعمت همانند هنگامه كیفر ، ترسان بنگرد ، زیرا كسى كه رفاه و گشایش را زمینة گرفتار شدن خویش نداند ، پس خود را از حوادث ترسناك ایمن مى پندارد و آن كس كه تنگدستى را آزمایش الهى نداند پاداشى را كه امیدى به آن بود از دست خواهد داد.

حكمت 359

وَ قَالَ [علیه السلام] یَا أَسْرَى الرَّغْبَةِ أَقْصِرُوا فَإِنَّ الْمُعَرِّجَ عَلَى الدُّنْیَا لَا یَرُوعُهُ مِنْهَا إِلَّا صَرِیفُ أَنْیَابِ الْحِدْثَانِ أَیُّهَا النَّاسُ تَوَلَّوْا مِنْ أَنْفُسِكُمْ تَأْدِیبَهَا وَ اعْدِلُوا بِهَا عَنْ ضَرَاوَةِ عَادَاتِهَا .

 اى اسیران آرزوها ، بس كنید! زیرا صاحبان مقامات دنیا را تنها دندان حوادث روزگار به هراس افكند، اى مردم كار تربیت خود را خود بر عهده گیرید، و نفس را از عادت هایى كه به آن حرص دارد باز گردانید.

حكمت 360

وَ قَالَ [علیه السلام] لَا تَظُنَّنَّ بِكَلِمَةٍ خَرَجَتْ مِنْ أَحَدٍ سُوءاً وَ أَنْتَ تَجِدُ لَهَا فِى الْخَیْرِ مُحْتَمَلًا .

 شایسته نیست به سخنى كه از دهان كسى خارج شد، گمان بد ببرى ، چرا كه براى آن برداشت نیكویى مى توان داشت.