تبلیغات
خدایا آرامم کن - حکمت 271 تا 300 نهج البلاغه
 
درباره وبلاگ


اگر دریای دل آبی ست تویی فانوس زیبایش
اگر آیینه یک دنیاست تویی معنای دنیایش
تو یعنی یک شقایق را به یک پروانه بخشیدن
تویعنی از سحر تا شب به زیبایی درخشیدن
تویعنی یک کبوتر را زتنهایی رها کردن
خدای آسمان ها را به آرامی صدا کردن

مدیر وبلاگ : خیلی دلگیرم
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

كداهنگ برای وبلاگ


خدایا آرامم کن
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM

حكمت 271

رُوِیَ أَنَّهُ [علیه السلام] رُفِعَ إِلَیْهِ رَجُلَانِ سَرَقَا مِنْ مَالِ اللَّهِ أَحَدُهُمَا عَبْدٌ مِنْ مَالِ اللَّهِ وَ الْآخَرُ مِنْ عُرُوضِ النَّاسِ
فَقَالَ ع أَمَّا هَذَا فَهُوَ مِنْ مَالِ اللَّهِ وَ لَا حَدَّ عَلَیْهِ مَالُ اللَّهِ أَكَلَ بَعْضُهُ بَعْضاً وَ أَمَّا الْآخَرُ فَعَلَیْهِ الْحَدُّ الشَّدِیدُ فَقَطَعَ یَدَهُ .

 دو نفر دزد را خدمت امام آوردند كه از بیت المال دزدى كرده بودند، یكى برده مردم، و دیگرى برده اى جزو بیت المال بود، امام فرمود
برده اى كه از بیت المال است حدى بر او نیست، زیرا مال خدا مقدارى از مال خدا را خورده است، اما دیگرى باید حد دزدى با شدت بر او اجرا گردد (سپس دست راست او را برید).

حكمت 272

وَ قَالَ [علیه السلام] لَوْ قَدِ اسْتَوَتْ قَدَمَایَ مِنْ هَذِهِ الْمَدَاحِضِ لَغَیَّرْتُ أَشْیَاءَ .

 اگر از این فتنه ها و لغزشگاه با قدرت بگذرم، دگرگونى هاى بسیار پدید مى آورم.

حكمت 273

وَ قَالَ [علیه السلام] اعْلَمُوا عِلْماً یَقِیناً أَنَّ اللَّهَ لَمْ یَجْعَلْ لِلْعَبْدِ وَ إِنْ عَظُمَتْ حِیلَتُهُ وَ اشْتَدَّتْ طَلِبَتُهُ وَ قَوِیَتْ مَكِیدَتُهُ أَكْثَرَ مِمَّا سُمِّیَ لَهُ فِى الذِّكْرِ الْحَكِیمِ وَ لَمْ یَحُلْ بَیْنَ الْعَبْدِ فِى ضَعْفِهِ وَ قِلَّةِ حِیلَتِهِ وَ بَیْنَ أَنْ یَبْلُغَ مَا سُمِّیَ لَهُ فِى الذِّكْرِ الْحَكِیمِ وَ الْعَارِفُ لِهَذَا الْعَامِلُ بِهِ أَعْظَمُ النَّاسِ رَاحَةً فِى مَنْفَعَةٍ وَ التَّارِكُ لَهُ الشَّاكُّ فِیهِ أَعْظَمُ النَّاسِ شُغُلًا فِى مَضَرَّةٍ وَ رُبَّ مُنْعَمٍ عَلَیْهِ مُسْتَدْرَجٌ بِالنُّعْمَى وَ رُبَّ مُبْتَلًى مَصْنُوعٌ لَهُ بِالْبَلْوَى فَزِدْ أَیُّهَا الْمُسْتَنْفِعُ فِى شُكْرِكَ وَ قَصِّرْ مِنْ عَجَلَتِكَ وَ قِفْ عِنْدَ مُنْتَهَى رِزْقِكَ .

 به یقین بدانید! خداوند براى بندة خود هر چند با سیاست و سخت كوش و در طرح و نقشه نیرومند باشد، بیش از آنچه كه در علم الهدی(42) وعده فرمود: قرار نخواهد داد، و میان بنده، هر چند ناتوان و كم سیاست باشد، و آنچه در قرآن براى او رقم زده حایلى نخواهد گذاشت، هر كس این حقیقت را بشناسد و به كار گیرد، از همة مردم آسوده تر است و سود بیشترى خواهد بد. و آن كه آن را وا گذارد و در آن كش كند، از همه مردم گرفتار تر و زیانكار تر است، چه بسا نعمت شده اى كه گرفتار عذتب شود و بسا گرفتارى كه در گرفتارى ساخته شده و آزمایش گردد، پس اى كسى كه از این گفتار بهده مند مى شوی، بر شكرگزارى بیفزاى ، و از شتاب بى جا دست بردار ، و به روزیِ رسیده قناعت كن.

حكمت 274

وَ قَالَ [علیه السلام] لَا تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلًا وَ یَقِینَكُمْ شَكّاً إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا وَ إِذَا تَیَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا .

 علم خود را نادانى ، و یقین خود را شك و تردید مپندارید، پس هر گاه دانستید عمل كنید، و چون به یقین رسیدید اقدام كنید.

حكمت 275

وَ قَالَ [علیه السلام] إِنَّ الطَّمَعَ مُورِدٌ غَیْرُ مُصْدِرٍ وَ ضَامِنٌ غَیْرُ وَفِیٍّ وَ رُبَّمَا شَرِقَ شَارِبُ الْمَاءِ قَبْلَ رِیِّهِ وَ كُلَّمَا عَظُمَ قَدْرُ الشَّیْ‏ءِ الْمُتَنَافَسِ فِیهِ عَظُمَتِ الرَّزِیَّةُ لِفَقْدِهِ وَ الْأَمَانِیُّ تُعْمِى أَعْیُنَ الْبَصَائِرِ وَ الْحَظُّ یَأْتِى مَنْ لَا یَأْتِیهِ .

 طمع انسان را به هلاكت مى كشاند و نجات نمى دهد، و به آنچه ضمانت كند، وفادار نیست، و بسا نوشندة آبى كه پیش از سیراب شدن گلو گیرش شد؛ و ارزش آنچه كه بر سر آن رقابت مى كنند، هر چه بیشتر باشد، مصیبت از دست دادنش اندوهبارتر خواهد بود، و آرزوها چشم بصیرت را كور مى كند، و آنچه روزى هر كسى است بى جستجو خواهد رسید.

حكمت 276

وَ قَالَ [علیه السلام] اللَّهُمَّ إِنِّى أَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ تُحَسِّنَ فِى لَامِعَةِ الْعُیُونِ عَلَانِیَتِى وَ تُقَبِّحَ فِیمَا أُبْطِنُ لَكَ سَرِیرَتِى مُحَافِظاً عَلَى رِثَاءِ النَّاسِ مِنْ نَفْسِى بِجَمِیعِ مَا أَنْتَ مُطَّلِعٌ عَلَیْهِ مِنِّى فَأُبْدِیَ لِلنَّاسِ حُسْنَ ظَاهِرِى وَ أُفْضِیَ إِلَیْكَ بِسُوءِ عَمَلِى تَقَرُّباً إِلَى عِبَادِكَ وَ تَبَاعُداً مِنْ مَرْضَاتِكَ .

 خدایا به تو پناه مى برم كه ظاهر من در برابر دیده ها نیكو و درونم در آنچه كه از تو پنهان مى دارم، زشت باشد، و بخواهم با اعمال و رفتارى كه تو از آن آگاهى ، توجه مردم را به خود جلب نمایم، و چهرة ظاهرم را زیبا نشان داده با اعمال نادرستى كه درونم را زشت كرده به سوى تو ایم، تا به بندگانت ، نزدیك ، و از خشنودى تو دور گردم.

حكمت 277

وَ قَالَ [علیه السلام] لَا وَ الَّذِى أَمْسَیْنَا مِنْهُ فِى غُبْرِ لَیْلَةٍ دَهْمَاءَ تَكْشِرُ عَنْ یَوْمٍ أَغَرَّ مَا كَانَ كَذَا وَ كَذَا .

 نه ، سوگند به خدایى كه با قدرت او شب تاریك را به سر بردیم كه روز سپیدى در پى داشت، چنین و چنان بود!

حكمت 278

وَ قَالَ [علیه السلام] قَلِیلٌ تَدُومُ عَلَیْهِ أَرْجَى مِنْ كَثِیرٍ مَمْلُولٍ مِنْهُ .

 كار اندكى كه ادامه یابد، از كار بسیارى كه از آن به ستوه آیى امیدوار كننده تر است.

حكمت 279

وَ قَالَ [علیه السلام] إِذَا أَضَرَّتِ النَّوَافِلُ بِالْفَرَائِضِ فَارْفُضُوهَا .

 هر گاه مستحابت به واجبات زیان رساند آن را ترك كنید.

حكمت 280

وَ قَالَ [علیه السلام] مَنْ تَذَكَّرَ بُعْدَ السَّفَرِ اسْتَعَدَّ .

 كسى كه به یاد سفر طولانى آخرت باشد خود را آماده مى سازد.

حكمت 281

وَ قَالَ [علیه السلام] لَیْسَتِ الرَّوِیَّةُ كَالْمُعَایَنَةِ مَعَ الْإِبْصَارِ فَقَدْ تَكْذِبُ الْعُیُونُ أَهْلَهَا وَ لَا یَغُشُّ الْعَقْلُ مَنِ اسْتَنْصَحَهُ .

 اندیشیدن همانند دیدن نیست، زیرا گاهى چشم ها دروغ مى نمایاند ، اما آن كس كه از عقل نصیحت خواهد به او خیانت نمى كند.

حكمت 282

وَ قَالَ [علیه السلام] بَیْنَكُمْ وَ بَیْنَ الْمَوْعِظَةِ حِجَابٌ مِنَ الْغِرَّةِ .

 میان شما و پندپذیرى ، پرده اى از غرور و خود خواهى وجود دارد.

حكمت 283

وَ قَالَ [علیه السلام] جَاهِلُكُمْ مُزْدَادٌ وَ عَالِمُكُمْ مُسَوِّفٌ .

جاهلان شما پْر تلاش، و اگاهان شما تن پرور و كوتاهى ورزند!.

حكمت 284

وَ قَالَ [علیه السلام] قَطَعَ الْعِلْمُ عُذْرَ الْمُتَعَلِّلِینَ .

 دانش، راه عذر تراشى را بر بهانه جویان بسته است.

حكمت 285

وَ قَالَ [علیه السلام] كُلُّ مُعَاجَلٍ یَسْأَلُ الْإِنْظَارَ وَ كُلُّ مُؤَجَّلٍ یَتَعَلَّلُ بِالتَّسْوِیفِ .

 آنان كه وقتشان پایان یافته خواستار مهلتند ، و آنان كه مهلت دارند كوتاهى مى ورزند!.

حكمت 286

وَ قَالَ [علیه السلام] مَا قَالَ النَّاسُ لِشَیْ‏ءٍ طُوبَى لَهُ إِلَّا وَ قَدْ خَبَأَ لَهُ الدَّهْرُ یَوْمَ سَوْءٍ .

 مردم چیزى را نگفتند خوش باد، جز آن كه روزگار، روز بدى را براى او تدارك دید.

حكمت 287

وَ سُئِلَ عَنِ الْقَدَرِ فَقَالَ طَرِیقٌ مُظْلِمٌ فَلَا تَسْلُكُوهُ وَ بَحْرٌ عَمِیقٌ فَلَا تَلِجُوهُ وَ سِرُّ اللَّهِ فَلَا تَتَكَلَّفُوهُ .

 (از قَدَر پرسیدند، پاسخ داد: )
راهى است تاریك ، آن را مى پیمائید ، و دریایى است ژرف ، وارد آن نشوید ، و رازى است خدایى ، خود را به زحمت نیندازید.

حكمت 288

وَ قَالَ [علیه السلام] إِذَا أَرْذَلَ اللَّهُ عَبْداً حَظَرَ عَلَیْهِ الْعِلْمَ .

 هرگاه خدا بخواهد بنده اى را خوار كند ، دانش را از او دور سازد.

حكمت 289

وَ قَالَ [علیه السلام] كَانَ لِى فِیمَا مَضَى أَخٌ فِى اللَّهِ وَ كَانَ یُعْظِمُهُ فِى عَیْنِى صِغَرُ الدُّنْیَا فِى عَیْنِهِ وَ كَانَ خَارِجاً مِنْ سُلْطَانِ بَطْنِهِ فَلَا یَشْتَهِى مَا لَا یَجِدُ وَ لَا یُكْثِرُ إِذَا وَجَدَ وَ كَانَ أَكْثَرَ دَهْرِهِ صَامِتاً فَإِنْ قَالَ بَذَّ الْقَائِلِینَ وَ نَقَعَ غَلِیلَ السَّائِلِینَ وَ كَانَ ضَعِیفاً مُسْتَضْعَفاً فَإِنْ جَاءَ الْجِدُّ فَهُوَ لَیْثُ غَابٍ وَ صِلُّ وَادٍ لَا یُدْلِى بِحُجَّةٍ حَتَّى یَأْتِیَ قَاضِیاً وَ كَانَ لَا یَلُومُ أَحَداً عَلَى مَا یَجِدُ الْعُذْرَ فِى مِثْلِهِ حَتَّى یَسْمَعَ اعْتِذَارَهُ وَ كَانَ لَا یَشْكُو وَجَعاً إِلَّا عِنْدَ بُرْئِهِ وَ كَانَ یَقُولُ مَا یَفْعَلُ وَ لَا یَقُولُ مَا لَا یَفْعَلُ وَ كَانَ إِذَا غُلِبَ عَلَى الْكَلَامِ لَمْ یُغْلَبْ عَلَى السُّكُوتِ وَ كَانَ عَلَى مَا یَسْمَعُ أَحْرَصَ مِنْهُ عَلَى أَنْ یَتَكَلَّمَ وَ كَانَ إِذَا بَدَهَهُ أَمْرَانِ یَنْظُرُ أَیُّهُمَا أَقْرَبُ إِلَى الْهَوَى فَیُخَالِفُهُ فَعَلَیْكُمْ بِهَذِهِ الْخَلَائِقِ فَالْزَمُوهَا وَ تَنَافَسُوا فِیهَا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِیعُوهَا فَاعْلَمُوا أَنَّ أَخْذَ الْقَلِیلِ خَیْرٌ مِنْ تَرْكِ الْكَثِیرِ .

 در گذشته برادرى دینى داشتم كه در چشم من بزرگ مقدار بود، چون دنیاى حرام در چشم او بى ارزش مى نمود، و از شم بارگى دور بود، پس آنچه را نمى یافت آرزو نمى كرد، و آنچه را مى یافت زیاده روى نداشت، در بیشتر عمرش ساكت بود، اما گاهى كه لب به سخن مى گشود بر دیگر سخنوران برترى داشت، و تشنگى پرسش كنندگان را فرو مى نشاند به ظاهر ناتوان و مستضعف مى نمود، اما در بر خورد جدى چونان شیر بیشه مى خروشید، یا چون مار بیابانى به حركت در مى آمد . تا پیش قاضى نمى رفت دلیلى مطرح نمى كرد، و كسى را عذرى داشت سرزنش نمى كرد، تا آن عذر او را مى شنید، از درد شكوه نمى كرد، نگر پس از تندرسى و بهبودی، آنچه عمل مى كرد مى گفت، و بدانچه عمل نمى كرد چیزى نمى گفت، اگر در سخن گفتن بر او پیشى مى گرفتند در سكوت مغلوب نمى گردید.
و بر شنیدن بشتر از سخن گفتن حریص بود. اگر بر سر دو راهى دو كار قرار مى گرفت ، مى اندیشید كه كدام یك با خواسته نفس نزدیك تر است با آن مخالفت مى كرد، پس بر شما باد روى آوردن بهاین گونه از ارزش هاى اخلاقى، و با یكدیگر در كسب آن ها رقابت كنید، و ارگ نتوانستید ، بدانید كه به دست آوردن برخى از آن ارزش هاى اخلاقى بهتر از رها كردن همه آن هاست.

حكمت 290

وَ قَالَ [علیه السلام] لَوْ لَمْ یَتَوَعَّدِ اللَّهُ عَلَى مَعْصِیَتِهِ لَكَانَ یَجِبُ أَلَّا یُعْصَى شُكْراً لِنِعَمِهِ .

 اگر خدا بر گناهان وعدة عذاب هم نمى داد ، لازم بود به خاطر سپاسگزارى از نعمت هایش نافرمانى نشود.

حكمت 291

وَ قَالَ [علیه السلام] وَ قَدْ عَزَّى الْأَشْعَثَ بْنَ قَیْسٍ عَنِ ابْنٍ لَهُ
یَا أَشْعَثُ إِنْ تَحْزَنْ عَلَى ابْنِكَ فَقَدِ اسْتَحَقَّتْ مِنْكَ ذَلِكَ الرَّحِمُ وَ إِنْ تَصْبِرْ فَفِى اللَّهِ مِنْ كُلِّ مُصِیبَةٍ خَلَفٌ یَا أَشْعَثُ إِنْ صَبَرْتَ جَرَى عَلَیْكَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْجُورٌ وَ إِنْ جَزِعْتَ جَرَى عَلَیْكَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْزُورٌ یَا أَشْعَثُ ابْنُكَ سَرَّكَ وَ هُوَ بَلَاءٌ وَ فِتْنَةٌ وَ حَزَنَكَ وَ هُوَ ثَوَابٌ وَ رَحْمَةٌ .

 (جهت تسلیت گفتن به اشعث بن قیس در مرگ فرزندش)
اى اشعث ! اگر براى پسرت اندوهناكى ، به خاطر پیوند خویشاوندى سزاواری، اما اگر شكیبا باشى هر مصیبتى را نزد خدا پاداشى است. اى اشعث ! اگر شكیبا باشى تقدیر الهى بر تو جارى مى شود و تو پاداش داده خواهى شد و اگر بى تابى كنى نیز تقدیر الهى بر تو جارى مى شود و تو گناهكارى . اى اشعث ! پسرت تو را شاد مى ساخت و براى تو گرفتارى و آزمایش بود، و مرگ او تو را اندوهگین كرد در حالى كه براى تو پاداش و رحمت است.

حكمت 292

وَ قَالَ (ع) عَلَى قَبْرِ رَسُولِ اللَّهِ ص سَاعَةَ دَفْنِهِ
إِنَّ الصَّبْرَ لَجَمِیلٌ إِلَّا عَنْكَ وَ إِنَّ الْجَزَعَ لَقَبِیحٌ إِلَّا عَلَیْكَ وَ إِنَّ الْمُصَابَ بِكَ لَجَلِیلٌ وَ إِنَّهُ قَبْلَكَ وَ بَعْدَكَ لَجَلَلٌ

 (به هنگام دفن رسول خدا ص)
همانا شكیبایى نیكوست جز در غم از دست دادنت، و بى تابى نا پسند است، جز در اندوه مرگ تو، مصیبت تو بزرگ ، و مصیبت هاى پیش از تو و پس از تو نا چیزند.

حكمت 293

وَ قَالَ [علیه السلام] لَا تَصْحَبِ الْمَائِقَ فَإِنَّهُ یُزَیِّنُ لَكَ فِعْلَهُ وَ یَوَدُّ أَنْ تَكُونَ مِثْلَهُ .

 همنشین بى خرد مباش، كه كار زشت را زیبا جلوه داده ، دوست دارد تو همانند او باشی.

حكمت 294

وَ قَدْ سُئِلَ عَنْ مَسَافَةِ مَا بَیْنَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ فَقَالَ ع مَسِیرَةُ یَوْمٍ لِلشَّمْسِ .

 ( از فاصله میان مشرق و مغرب پرسیدند ، فرمود:) به اندازه یك روز حركت خورشید.

حكمت 295

وَ قَالَ [علیه السلام] أَصْدِقَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ وَ أَعْدَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ فَأَصْدِقَاؤُكَ صَدِیقُكَ وَ صَدِیقُ صَدِیقِكَ وَ عَدُوُّ عَدُوِّكَ وَ أَعْدَاؤُكَ عَدُوُّكَ وَ عَدُوُّ صَدِیقِكَ وَ صَدِیقُ عَدُوِّكَ .

 دوستان تو سه گروهند، و دشمنان تو نیز سه دسته اند؛ اما دوستانت : دوست تو و دوستِ دوست تو ، و دشمنِ دشمن تو است، و اما دشمنانت : دشمن تو ، و دشمن دوست تو ، و دوست دشمن تو است.

حكمت 296

وَ قَالَ [علیه السلام] لِرَجُلٍ رَآهُ یَسْعَى عَلَى عَدُوٍّ لَهُ بِمَا فِیهِ إِضْرَارٌ بِنَفْسِهِ إِنَّمَا أَنْتَ كَالطَّاعِنِ نَفْسَهُ لِیَقْتُلَ رِدْفَهُ .

 (شخصى را دید كه چنان بر ضد دشمنش مى كوشید كه به خود زیان مى رسانید ، فرمود:) تو مانند كسى هستى كه نیزه در بدن خود فرو برد تا دیگرى را كه در كنار اوست بكشد!

حكمت 297

وَ قَالَ [علیه السلام] مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ .

 عبرت ها چقدر فراوانند و عبرت پذیران چه اندك !

حكمت 298

وَ قَالَ [علیه السلام] مَنْ بَالَغَ فِى الْخُصُومَةِ أَثِمَ وَ مَنْ قَصَّرَ فِیهَا ظُلِمَ وَ لَا یَسْتَطِیعُ أَنْ یَتَّقِیَ اللَّهَ مَنْ خَاصَمَ .

 كسى كه در دشمنى زیاده روى كند گناهكار ، و آن كس كه در دشمنى كوتاهى كند ستمكار است، و هر كس كه بى دلیل دشمنى كند نمى تواند با تقوا باشد!.

حكمت 299

وَ قَالَ [علیه السلام] مَا أَهَمَّنِى ذَنْبٌ أُمْهِلْتُ بَعْدَهُ حَتَّى أُصَلِّیَ رَكْعَتَیْنِ وَ أَسْأَلَ اللَّهَ الْعَافِیَةَ .

 آنچه كه بین من و خدا ناروا است اگر انجام دهم و مهلت دو ركعت نماز داشته باشم كه خدا عافیت طلبم، مرا اندوهگین نخواهد ساخت.

حكمت 300

وَ سُئِلَ [علیه السلام] كَیْفَ یُحَاسِبُ اللَّهُ الْخَلْقَ عَلَى كَثْرَتِهِمْ فَقَالَ [علیه السلام] كَمَا یَرْزُقُهُمْ عَلَى كَثْرَتِهِمْ فَقِیلَ كَیْفَ یُحَاسِبُهُمْ وَ لَا یَرَوْنَهُ فَقَالَ [علیه السلام] كَمَا یَرْزُقُهُمْ وَ لَا یَرَوْنَهُ .

 (از امام پرسیندند چگونه خدا با فراوانى انسان ها به حسابشان رسیدگى مى كند؟ آن چنان كه با فراوانى آنان روزیشان مى دهد! (و باز پرسیدند چگونه به حساب انسان ها رسیدگى مى كند كه او را نمى بینند، فرمود) همان گونه كه آنان را روزى مى دهد و او را نمى بینند